دانشکده تغذیه و علوم غذایی
نقش مکمل کراتین در ورزش
کراتین، یک ترکیب طبیعی است که از اسیدهای آمینه آرژنین، گلیسین و متیونین ساخته میشود و عمدتاً در عضلات اسکلتی ذخیره میگردد.
1- مکانیسم اثر کراتین:
افزایش ذخایر فسفوکراتین :(PCr) کراتین به بازسازی سریع ATP در عضلات کمک میکند و توانایی انجام حرکات انفجاری را افزایش میدهد.
احتباس آب داخل سلول عضلانی: باعث افزایش حجم عضلات و ایجاد محیط آنابولیک مناسب برای رشد میشود.
کاهش تجزیه پروتئین عضلانی: برخی مطالعات نشان دادهاند که کراتین میتواند روند تجزیه پروتئین را کاهش دهد.
تأثیر بر سیگنالینگ سلولی: کراتین مسیرهای آنابولیک را تحریک کرده و روند رشد عضلات را تسهیل مینماید.

2- فواید مکمل کراتین برای ورزشکاران:
افزایش قدرت و توان انفجاری: مطالعات نشان دادهاند که مصرف کراتین میتواند قدرت را 1۵–5٪ افزایش دهد.
افزایش حجم عضلانی (هایپرتروفی): کراتین با افزایش سنتز پروتئین و احتباس آب درون سلول عضلانی، فرآیند رشد عضلات را تقویت می نماید.
بهبود ریکاوری: مصرف کراتین نیز آسیب عضلانی و التهاب پس از تمرین را کاهش میدهد.
کاهش خستگی عضلانی: با افزایش ذخایر PCr، زمان خستگی ناشی از تمرین ورزشی با تاخیر رخ میدهد.
بهبود عملکرد شناختی: برخی تحقیقات نشان دادهاند که کراتین ممکن است عملکرد شناختی در مغز را ارتقا دهد.
3- انواع مکمل کراتین، ویژگی ها، مزایا و معایب:
|
سطح شواهد |
معایب |
مزایا |
ویژگیها |
نوع کراتین |
|
بسیار قوی |
احتباس آب، مشکلات گوارشی در برخی افراد |
افزایش قدرت و حجم عضله، قیمت متعادل و در دسترس |
رایجترین و پرمطالعهترین فرم |
کراتین مونوهیدرات |
|
قوی |
هزینه بالاتر |
حل شدن بهتر در آب، جذب سریعتر |
کراتین مونوهیدرات با ذرات ریزتر (بطور مکانیکی) |
کراتین میکرونایز شده |
|
متوسط |
قیمت بالاتر، شواهد محدود |
نیاز به دوز کمتر، مشکلات گوارشی کمتر |
حلالیت بالا در آب |
کراتین هیدروکلراید (HCl) |
|
محدود |
اثربخشی کمتر نسبت به مونوهیدرات |
حلالیت بیشتر در آب |
متصل به اسید سیتریک |
کراتین سیترات |
|
محدود |
تحقیقات محدود، گرانتر |
افزایش خونرسانی و پمپ عضلانی |
ترکیب با نیترات |
کراتین نیترات |
|
محدود |
شواهد کم |
احتمال بهبود انرژی هوازی |
ترکیب با اسید مالیک |
کراتین مالات |
|
محدود |
قیمت بالا، شواهد محدود |
جذب سریعتر، افزایش سطح کراتین خون |
ترکیب با اسید پیروویک |
کراتین پیرووات |
|
محدود |
قیمت بالاتر، شواهد کم |
کاهش مشکلات گوارشی، نیاز به بارگیری کمتر |
pH قلیاییتر |
کراتین بافر شده (Kre-Alkalyn) |
|
ضعیف |
پایداری کمتر، اثربخشی پایینتر از نوع مونوهیدرات |
جذب سریعتر (در حد فرضیه) |
فرم استردار |
کراتین اتیل استر (CEE) |
|
محدود |
شواهد علمی محدود |
جذب بهتر در عضله |
ترکیب با منیزیم |
کراتین منیزیم کلات |
|
ضعیف |
ناپایدار، تبدیل سریع به کراتینین |
مصرف آسان |
فرم محلول |
کراتین مایع |
4- انواع روش های مصرف مکمل کراتین:
روش بارگیری: ۲۰ گرم در روز (۴ وعده ۵ گرمی) به مدت ۵–۷ روز، سپس ۳–۵ گرم روزانه.
روش بدون بارگیری: مصرف روزانه ۳–۵ گرم بهطور مداوم.
نکته مهم:
نوشیدن آب کافی به همراه هربار مصرف مکمل کراتین.
5- کاربرد مکمل کراتین در برخی رشتههای ورزشی:
بدنسازی و وزنهبرداری: افزایش قدرت، توان انفجاری و حجم عضلانی.
دو سرعت و پرشها: بهبود عملکرد در فعالیتهای کوتاهمدت و شدید.
تمرینات HIIT : افزایش توانایی در تکرارهای شدید و کوتاه.
ورزشهای تیمی (فوتبال، بسکتبال و ..): بهبود توان انفجاری و ریکاوری سریعتر.
6- عوارض و محدودیتها
عوارض احتمالی: مشکلات گوارشی خفیف، افزایش وزن ناشی از احتباس آب.
محدودیتها: مصرف مکمل کراتین در افراد با مشکلات کلیوی و کبدی میبایست تحت نظارت پزشک و پس از انجام آزمایشات مورد نیاز صورت گیرد./ف.نوروزی فرد
"دکتر سعید شرافت منش"دکترای تخصصی تغذیه و رژیم درمانی، دانشکده تغذیه و علوم غذایی علوم پزشکی شیراز
نظر دهید