دانشکده تغذیه و علوم غذایی
آمپول های لاغری و اهمیت ورزش در کنار آنها
داروهای GLP-1 (گلوکاگون-لایک پپتاید ۱) گروهی از داروها هستند که در ابتدا برای کنترل قند خون در بیماران دیابت نوع ۲ توسعه یافتند و امروزه به یکی از پرکاربردترین ابزارها برای مدیریت وزن نیز تبدیل شدهاند. از جمله داروهای شناختهشدهی این گروه میتوان به مانجارو، اوزمپیک و اسپارتینا اشاره کرد.
این داروها با تقلید از هورمون طبیعی GLP-1، احساس سیری را تقویت میکنند، سرعت تخلیهی معده را کاهش میدهند و مصرف کالری را به طور قابل توجهی پایین میآورند و همین مکانیزم است که به کاهش وزن منجر میشود. اما نکتهای مهم وجود دارد: وقتی بدن وزن کم میکند، تنها چربی از دست نمیرود. تحقیقات نشان میدهند که بخش قابل توجهی از وزن کاهشیافته از تودهی عضلانی و استخوانی است؛ از دست دادن عضله متابولیسم بدن را کند میکند و کاهش چگالی مواد معدنی استخوان، خطر شکستگی را در بلندمدت افزایش میدهد.
اینجاست که ورزش نقش حیاتی پیدا میکند، نه یک توصیهی کلیشهای، بلکه یک ضرورت علمی. ورزش منظم در کنار این داروها به حفاظت و ساخت عضله، تقویت سلامت استخوانها و بهبود ترکیب بدنی کمک میکند.
مهمتر از همه، یکی از چالشهای اصلی داروهای GLP-1 بازگشت وزن پس از قطع مصرف است؛ افرادی که در حین مصرف دارو برنامهی ورزشی منظم داشتند، وزنشان را بسیار بهتر حفظ کردند.
فراموش نکنیم که ورزش فواید دیگری نیز دارد: بهبود سلامت قلب و ریه، کیفیت خواب بهتر و افزایش انرژی روزانه. برای بهترین نتیجه، ترکیب دو نوع ورزش توصیه میشود: ورزش مقاومتی (مثل تمرین با وزنه) برای حفاظت از عضله و استخوان، و ورزش هوازی (مثل پیادهروی تند یا دوچرخهسواری) برای سلامت قلب. در کنار ورزش، دو نکتهی تغذیهای هم نباید فراموش شود: پروتئین کافی: چون دارو اشتها را کاهش میدهد و ممکن است بدون توجه پروتئین کمتری دریافت شود و هیدراتاسیون مناسب (دریافت آب کافی) که هم به کاهش عوارض دارو کمک میکند و هم عملکرد عضلات را بهبود میبخشد.
در نتیجه، داروهای GLP-1 ابزار قدرتمندی هستند، اما نه به تنهایی. بدون ورزش، بخشی از وزن از دست رفته از عضله و استخوان است، نه چربی؛ و احتمال بازگشت وزن پس از قطع دارو بالاست. ترکیب هوشمندانهی دارو، ورزش، پروتئین کافی و هیدراتاسیون مناسب است که این مسیر را به سمت یک تغییر پایدار پیش میبرد./ف.نوروزی فرد
«راضیه سادات طبائی فرد»، کارشناس ارشد علوم تغذیه دانشکده تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز
نظر دهید