جلسه دفاع از رساله دکتری تخصصی دانشجوی دکتری «محسن محیط» در دانشکده تغذیه و علوم غذایی برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، جلسه دفاع از رساله دکتری تخصصی محسن محیط، دانشجوی دکتری علوم تغذیه، روز دوشنبه ۱۲ مردادماه ۱۴۰۵ در سالن کنفرانس شماره یک دانشکده تغذیه و علوم غذایی برگزار شد.

در این جلسه، محسن محیط از رساله دکتری خود با عنوان:

«ارتباط الگوهای غذایی، امتیاز رژیم غذایی کم‌کربوهیدرات، عوامل خطر رژیم غذایی، سطح سرمی سلنیوم و ویتامین D و فولات گلبول قرمز با سرطان تازه‌تشخیص‌داده‌شده کولورکتال: یک مطالعه مورد-شاهدی» دفاع کرد.

راهنمایی این رساله را دکتر نجمه حجازی، استاد گروه علوم تغذیه، بر عهده داشت و دکترمحمد رضا روانبد، دانشیار هماتولوژی و انکولوژی، و دکتر سید وحید حسینی، استاد جراحی کولورکتال، به‌عنوان استادان مشاور در این پژوهش همکاری داشتند.

خلاصه‌ای از یافته‌های پژوهش:

زمینه و هدف:

سرطان کولورکتال یکی از شایع‌ترین بدخیمی‌ها در ایران و جهان است که عوامل تغذیه‌ای نقش مهمی در بروز آن دارند. شواهد موجود نشان می‌دهد الگوهای غذایی، میزان دریافت درشت‌مغذی‌ها، وضعیت سرمی ویتامین دی، سلنیوم و فولیک اسید گلبول قرمز ممکن است در احتمال ابتلا به این سرطان مؤثر باشند. با این حال، داده‌های بومی در این زمینه محدود است. مطالعه حاضر با هدف بررسی ارتباط الگوهای رژیم غذایی، شاخص رژیم غذایی کم‌کربوهیدرات، عوامل خطر غذایی و سطوح سرمی و خونی برخی ریزمغذی‌ها با خطر سرطان کولورکتال انجام شد.

روش کار:

این مطالعه مشاهده‌ای–تحلیلی از نوع مورد–شاهدی بر روی 207 نفر شامل 103 بیمار مبتلا به سرطان کولورکتال و 104 فرد سالم در محدوده سنی 18 تا 70 سال انجام شد. دریافت غذایی شرکت‌کنندگان با استفاده از پرسشنامه بسامد خوراک 125 آیتمی ارزیابی گردید. الگوهای غذایی با استفاده از تحلیل مؤلفه‌های اصلی استخراج و شاخص رژیم کم‌کربوهیدرات بر اساس مقادیر دریافتی درشت‌مغذی‌ها محاسبه گردید. همچنین غلظت سرمی 25-هیدروکسی ویتامین دی، سلنیوم و فولیک اسید گلبول قرمز به صورت ناشتا اندازه‌گیری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون‌های آماری مناسب و رگرسیون لجستیک برای محاسبه نسبت شانس (OR) و فاصله اطمینان 95 درصد انجام شد.

نتایج:

نتایج نشان داد که پایبندی بیشتر به الگوی غذایی پرفیبر با کاهش معنی‌دار شانس ابتلا سرطان کولورکتال همراه بوده است (نسبت شانس: 298/0 ، فاصله اطمینان : 545/0 - 163/0، 001/0P<)، در حالی که الگوی غذایی ناسالم با افزایش شانس ابتلا ارتباط داشت (نسبت شانس: 263/4 ، فاصله اطمینان : 515/6 - 213/2 ، 001/0P<). همچنین سهک های مختلف شاخص رژیم کم‌کربوهیدرات با تغییر معنی دار در شانس ابتلا همراه نبود. علاوه براین، میزان دریافت میوه جات (001/0P<)، سبزیجات (001/0P<)، گوشت های فرآوری شده (018/0=P)، نوشیدنی های شیرین شده با شکر (001/0P<) و کل فیبر دریافتی (002/0=P) به طور معنی داری بین دو گروه متفاوت بود. علاوه براین، سطوح سرمی ویتامین دی (390/0=P) و سلنیوم (832/0=P) و فولیک اسید گلبول قرمز (342/0=P) بین دو گروه تفاوت معنی‌داری وجود نداشت.

نتیجه گیری:

یافته‌های این مطالعه نشان داد که الگوهای غذایی و برخی عوامل خطر غذایی با خطر سرطان کولورکتال مرتبط هستند. اصلاح الگوی تغذیه‌ای و بهبود وضعیت ریزمغذی‌ها می‌تواند به‌عنوان یک راهبرد بالقوه در پیشگیری از این بیماری مطرح باشد. انجام مطالعات آینده‌نگر برای تأیید این یافته‌ها توصیه می‌شود.

در این جلسه، دانشجوی دکتری به ارائه یافته‌ها و نتایج پژوهش خود پرداخت و در ادامه به پرسش‌های مطرح‌شده از سوی اعضای هیئت داوران پاسخ داد./ف.نوروزی فرد