استرس جنگ، یا به‌عبارت دقیق‌تر، اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، زخمی ا‌ست که خیلی از ما طی چند روز گذشته آن را تجربه نموده­ایم. این اختلال محدود به میدان‌های جنگ یا افرادی با لباس نظامی نیست. اشخاص غیر نظامی و نیز آن را تجربه می­کنند.

 یکی از آسیب های این دوران روی افراد می‏تواند" پرخوری عصبی ناشی از فشار روانی و اضطراب"  باشد.در پرخوری عصبی  ناگهانی فرد در مدت کوتاهی مقدار زیادی غذاهای پر کالری چرب و شیرین می خورد معمولا غذا سریع خورده میشود و فرد تمرکزی روی طعم و مزه ندارد.این اختلال می‏تواند منجر به افزایش وزن،مشکلات قلبی عروقی،اختلالات هورمونی و ... شود.در این مقاله به اقدام‏های راهبردی برای جلوگیری از پرخوری عصبی می‏پردازیم.

• مصرف پروتئین در ابتدای وعده غذایی باعث افزایش ترشح پپتید شبه‌ گلوکاگونی-یک یا GLP-1 می‌شود (همان GLP-1 که گیرنده‌های آن به‌وسیله داروهای کاهش وزن رایج مانند اوزمپیک تحریک می‌شود) و در تنظیم اشتها نقش دارد.بنابراین ابتدا قسمت پروتیینی غذا را مصرف کنید.
• اگر صبحانه شامل پروتیین بیشتری باشد پرخوری عصبی به شدت کمتر میشود همچنین زمانیکه معده‌تان را از غذاهای پروتئینی و حاوی فیبر پر می‌کنید،می‌توانید زودتر به سیری برسید و احتمال پرخوری را کاهش دهید. مانند: "تخم مرغ+پنیر+نان سبوسدار"یا"ماست یونانی+جو دوسر+گردو"یا"عدسی"یا"لوبیا گرم"می‏تواند انتخاب خوبی باشد.

• از طرفی،بسیار مهم است حجم غذای مناسبی را به طور منظم در وعده‌های غذایی مصرف کنید و هیچ یک از وعده‌ها را از دست ندهید و حتما دو یا سه میان وعده داشته باشید.این الگو جلوی گرسنگی انفجاری را می گیرد.
• میان وعده های هدفدار  کوچک و سیر کننده داشته باشید.برای مثال: "یک عدد میوه+چند عددبادام"یا"کراکر+پنیر کم چرب"یا"هویج+حمص"
• کم آبی باعث اشتهای کاذب  میشود بنابراین نوشیدن آب کافی در طول روز توصیه میشود.
• وقتی میل شدیدی به خوردن ایجاد می‌شود، یک موج هیجانی در حال رخ دادن است که اغلب چند دقیقه بیشتر طول نمی‌کشد. اگر در این زمان فرد بتواند به‌ جای خوردن سراغ یک فعالیت آرامش‌بخش برود، شدت میل کاهش پیدا می‌کند. دوش آب گرم می‌تواند تنش بدنی را کم کند، قدم زدن ذهن را آرام کرده و موسیقی ریتم تنفس را تنظیم می‌کند،نوشتن احساسات فشارهای درونی را تخلیه کرده. این فعالیت‌ها به بدن یاد می‌دهند که راه‌های دیگری برای آرام شدن وجود دارد.
• برای کنترل پرخوری عصبی، لازم است فرد بداند قبل از حمله‌ پرخوری چه احساسی داشته است. اگر در لحظه‌ای که میل شدید به خوردن ایجاد می‌شود، فرد بتواند مکث کند و از خود بپرسد «من الان چه احساسی دارم؟ ناراحت هستم؟ خشمگینم؟ خسته‌ام؟ تنها هستم؟» آگاهی نسبت به این احساس باعث می‌شود واکنش‌های هیجانی کاهش پیدا کند. نام‌گذاری احساسات به ذهن کمک می‌کند آن‌ها را مدیریت نماید، نه این که از طریق خوردن فرار کند. این تمرین یکی از پایه‌های اصلی درمان پرخوری است./ف.نوروزی فرد

« آیدا نجفی» کارشناس ارشد تغذیه بالینی دانشکده تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز